انجمن حامیان فرهنگ قرض الحسنه و کارآفرینی اجتماعی در راستای معرفی و ترویج کارآفرینی اجتماعی، نمونه های موفق داخلی و خارجی را شناسایی و معرفی می نماید که این گزارش هم با همین هدف نوشته شده است. انجمن معتادان گم نام نام یک موسسه بین المللی است که توانسته است موفقیت شایان توجهی در زمینه کاهش مصرف مواد مخدر کسب کند و در زیر توضیحات بیشتری در این باره را مشاهده میکنید:

I

 

 

 

 

I

انجمن معتادان گمنام، نهادی مردمی و خودجوش است که ابتدا در سال ۱۹۵۳ با نام (AA: Addict anonymous) یا (NA: Narcotic Anonymous) توسط جیمی کینون (Jimmy Kinnon) و عده‌ای دیگر که خود زمانی در چنگال اعتیاد گرفتار بودند در کالیفرنیا ایجاد شد. انجمن معتادان گمنام در ابتدا زیرمجموعه ای از انجمن الکلی های گمنام (AA:Alcoholic Anonymous) بود. AAاولین انجمن با برنامه ی ۱۲ قدمی برای معتادان به الکل و مواد مخدر می باشد که ۱۲ قدم را در سال ۱۹۳۹ تعریف کرد. در ۱۴ سپتامبر سال ۱۹۵۳ انجمن الکلی های گمنام با این شرط که انجمن معتادان گمنام از آنها جدا شود اجازه ی استفاده از ۱۲ قدم و ۱۲ سنت را به آنها داد. انجمن معتادان گمنام از این جهت که اعضای آن برای حمایت یکدیگر گروه هایی تشکیل می دهند نسبت به انجمن الکلی های گمنام متفاوت است.

برگزاری جلسات در اواخر دهه ی ۱۹۵۰ به شدت کاهش یافت و حتی یک دوره ی ۴ ماهه در سال ۱۹۵۹ هیچ جلسه ای در دنیا برگزار نشد. یکی از دلایل این اتفاق رعایت نشدن ۱۲ سنت انجمن از سوی گروه ها بود برخی از آنها از موسساتی بیرونی کمک مالی دریافت می کردند و برخی محدودیت های مذهبی برای عضویت اعضا در گروه ها در نظر می گرفتند.[۱]

افزایش اعضای انجمن در۲۰ سال اول فعالیت انجمن کم بود ولی با انتشار مفاد اصلی انجمن در سال ۱۹۸۳ تعداد اعضا و جلسات به طور قابل ملاحظه ای افزایش پیدا کرد. امروزه اعضای انجمن معتادان گمنام در ۱۳۲ کشور جهان بیش از ۶۳۰۰۰ جلسه در هفته برگزار می کنند. از طریق همیاری، پیروی از برنامه های ۱۲ قدمی، شرکت منظم در جلسات گروهی و شبکه سازی حامیان سعی می کنند اثرات اعتیاد را از بین ببرند.[۲]

تاریخچه انجمن معتادان گمنام در ایران

فعالیت انجمن معتادان گمنام در ایران از سال ۱۳۶۹ هجری‌شمسی با کمک چند عضو در حال بهبودی آغاز شد. اعضای اولیه انجمن موفق شدند به مدت یک سال جلسات گروهی معتادان گمنام را در مرکز بازپروری قرچک واقع در استان تهران برگزار کنند. با افزایش تعداد اعضای در حال بهبودی، اولین جلسه خارج از محل بازپروری قرچک در سال ۱۳۷۳برگزار شد. این انجمن در سال ۱۳۸۵ با حمایتهای معنوی مسئولان کشور به نام «انجمن معتادان گمنام» به ثبت رسید.[۳]

انجمن معتادان گمنام و گروه های آن به هیچ سازمان دولتی یا غیر دولتی وابسته نیستند و هزینه های انجمن فقط از طریق کمک داوطلبانه ی اعضا و فروش نشریاتش تامین می شود. گروه‌های انجمن از افراد معتادی که در حال بهبودی هستند و برای ترک مواد مخدر به یکدیگر کمک می کنند تشکیل شده است. این گروه ها هیچ گونه فعالیت اقتصادی انجام نمی دهد زیرا تمایل ندارند اعضای آن درگیر مسائل مالی شوند. ضمن پایبندی به قدم ها و سنت های ۱۲ گانه ی انجمن بین المللی معتادان گمنام، گروه های این انجمن مختارند که جلسات را به نحو دلخواه اداره کنند مگر در مواردی که تاثیرگذاری فعالیت های آنها بسیار گسترده باشد.

در گروه ها افراد هیچ گاه یکدیگر را نصیحت نمی کنند و فقط تجربیات خود را بیان می کنند. در جریان این جلسات افراد به علت تشابهی که با دیگر اعضا دارند به یکدیگر اعتماد می کنند همچنین با دیدن افرادی که مدت نسبتا زیادی بهبود یافته اند و مواد مخدر را به صورت کامل ترک کرده اند تصور غیر ممکن بودن ترک مواد مخدر را کنار می گذارند. توصیه ی ترک مواد مخدر تنها از طرف یک معتاد بهبود یافته موثر است زیرا افرادی که معتاد نیستند به هیچ وجه سختی های ترک مواد مخدر را درک نمی کنند.

در ساختار سازمانی انجمن بین المللی معتادان گمنام، گروه ها مهم ترین بخش هستند این موضوع با هدف جلوگیری از شهرت طلبی و قدرت طلبی در ساختار انجمن و گروه ها می باشد، انجمن معتادان گمنام برای همین منظور رئیس ندارد.

انجمن معتادان گمنام در ایران به ۲۷ ناحیه تقسیم می شوند. گروه های یک منطقه ی جغرافیایی یک ناحیه را تشکیل می دهند. ناحیه ی ۱ در ایران استان آذربایجان غربی است. این ناحیه بیش از ۵۷ گروه دارد و تعداد اعضای این ناحیه حدودا ۱۶۰۰ نفر هستند. گروه ها در ایران از لحاظ جنسیت اعضای آنها تفکیک شده اند.

در هر ناحیه کمیته هایی وجود دارد که فعالیت هایی از قبیل چاپ نشریات، حمایت از گروه های نوپا، تهیه ی فصل‌نامه ی بین المللی و دیگر کارهایی که از توان گروه های محلی فراتر است را انجام می دهند. برای عضویت در کمیته ها شرط حداقل زمان پاک بودن وجود دارد. ناحیه ی ۱ دارای ۸ کمیته ی شهری است.

گروه های انجمن علاوه بر جلسات خصوصی که فقط مخصوص افراد معتاد است، جلسات عمومی که شرکت در آنها برای همه آزاد است را برگزار می کند. آدرس و زمان جلسات را می توانید در وب‌سایت انجمن در ایران به این آدرس زیر مشاهده کنید.

انجمن، به افرادی که تصمیم به ترک مواد مخدر گرفته اند توصیه می کند برای غلبه بر وسوسه ی مصرف در ۹۰ روز اول پاکی حداقل در ۹۰ جلسه شرکت کنند.

چهار مولفه‌ی اصلی گروه های این انجمن عبارتند از :

  1. رایگان : هیچ یک از گروه های این انجمن حق عضویت دریافت نمی کنند و اعضا به صورت کاملا رایگان در جلسات شرکت می کنند و در صورت تمایل برای تامین مخارج انجمن کمک می کنند.
  2. غیر حرفه ای بودن : تمامی فعالیت های انجمن توسط معتادان انجام می شود، معتادان هستند که جلسات را اداره می کنند، سخنرانی می کنند، نشریه و فصل نامه چاپ می کنند، برای انجمن تبلیغ می کنند.
  3. گمنام و محرمانه : واژه «گمنامی» در برنامه انجمن معتادان گمنام یک اصل اساسی درفرآیند بهبودی معتادان است. در این انجمن اعضا فارغ از هویت شخصی شامل شغل، سمت و دارایی، درجه تحصیلی، مقام های اجتماعی و غیره در جلسات شرکت می کنند. همه اعضا درقالب یک گروه با یکدیگر مساوی هستند اصل گمنامی کمک می‌کند معتادان بدون واهمه و ترس در جلسات بهبودی انجمن شرکت کنند. گمنامی برای معتادانی که قصد دارند برای اولین بار در جلسات انجمن شرکت کنند موضوع بسیار مهمی است. همچنین اصل گمنامی فضایی یکسان و برابر را در جلسات بهبودی برای همه اعضا ایجاد می‌کند. یک شعار معروف انجمن این است ” هر آنچه را که می بینید و می شنوید در همین مکان باقی بگذارید “. افراد معمولا خود را به نام معرفی میکنند و مورد خطاب قرار دادن دیگران نیز با نام صور می گیرد.[۳]
  4. خدمت گزاری : افراد معتاد به علت اعتیادشان بسیار سرزنش شده اند، این افراد معمولا در مراحل پیشرفته‌ی اعتیادشان منزوی هستند، خدمت کردن در گروه ها موجب می شود این افراد ارتباطات خود را گسترش دهند و از حالت انزوا خارج شوند، سرزنش های مکرر اعتماد به نفس این افراد را از بین برده است قبول مسئولیت در گروه و انجام آن اعتماد به نفس این افراد را افزایش می دهد. این خدمت گزاری می تواند در قالب دم کردن چای، نوشتن مطلب در نشریه، قبول مسئولیت های گروه از قبیل منشی‌گری، سخنرانی برای اعضای گروه، قبول نقش راهنمایی برای رهجویان، شرکت در جلسات ناحیه، کشوری و جهانی و … باشد.[۱]

اعضای انجمن معتادان گمنام چه کسانی هستند؟

هر شخصی که تمایل به قطع مصرف مواد مخدر دارد، می‌تواند عضو انجمن معتادان گمنام شود. عضویت در معتادان گمنام هیچ شرط و شروطی ندارد؛ هر معتادی بدون در نظر گرفتن نوع ماده مخدر مصرفی،‌ نژاد، عقیده، وضع مالی، سن و جنسیت می‌تواند به انجمن معتادان گمنام بپیوندد. هر کسی احساس ‌کند با مواد مخدر مشکل دارد، می‌تواند به جمعیت معتادان گمنام ملحق شود.[۳]

روش بهبودی

روش اصلی بهبودی در انجمن معتادان گمنام بر مبنای ارزش درمانی کمک یک معتاد به معتاد دیگر است. اعضای قدیمی تر که به «راهنما» معروفند به طور فردی تجربه بهبودی خود را با اعضای جدیدتر که موسوم به «رهجو» هستند در میان می گذارند. بر خلاف برخی موسسات ترک اعتیاد که با روش کاهش تدریجی مصرف یا جایگزین کردن ماده‌ی مخدر کم ضررتری افراد معتاد را ترک می‌دهند، روش انجمن معتادان گمنام ترک به صورت قطع کلی مصرف است.

روش بهبودی از بیماری اعتیاد در معتادان گمنام بر مبنای ارزش درمانی کمک یک معتاد به معتاد دیگر است. اعضای این انجمن از طریق کارکرد «دوازده قدم» معتادان گمنام و شرکت مرتب در جلسات گروهی، چگونگی زندگی بدون مصرف مواد مخدر را از یکدیگر می‌آموزند و پیامد های ناشی از بیماری اعتیاد را بهبود می‌بخشند.

انجمن معتادان گمنام مراکز درمانی ترک اعتیاد یا کمپ‌های سم‌زدایی ندارد و تنها از طریق برگزاری جلسات گروهی تلاش می‌کند یک حلقه حمایتی دائمی از معتادان در حال بهبودی بوجود آورد

برنامه دوازده قدم، معتادان در حال بهبودی را با اصول روحانی مانند ایمان، فروتنی، روشن‌بینی و صداقت آشنا می‌کند تا در زندگی روزانه خود از آن استفاده کنند. [۳]

قدم های ۱۲ گانه

  1. ما اقرار کردیم که در مقابل اعتیادمان(بدون اشاره به مخدر خاصی) عاجز بودیم وزندگیمان غیر قابل اداره شده بود
  2. ما به این باور رسیدیم که یک نیروی برتر می‌تواند سلامت عقل را به ما باز گرداند
  3. ما تصمیم گرفتیم که اراده و زندگی را به مراقبت خداوند، بدان گونه که او را درک کرده‌ایم، بسپاریم
  4. ما یکترازنامه اخلاقی بی باکانه و جستجوگرانه از خود تهیه کردیم
  5. ماچگونگی دقیق خطاهایمان را به خداوند، به خود و یک انسان دیگر اقرار کردیم
  6. ما آمادگی کامل پیدا کردیم که خداوند کلیه نواقص شخصیتی ما را برطرف کند
  7. ما با فروتنی از او خواستیم کمبودهای اخلاقی ما را برطرف کند
  8. ما فهرستی از تمام کسانی که به آن‌ها صدمه زده بودیم تهیه کرده و خواستار جبران خسارت از تمام آن‌ها شدیم.
  9. ما به طور مستقیم در هر جا که امکان داشت از این افراد جبران خسارت کردیم، مگر در مواردی که اجرای این امر به ایشان و یا دیگران لطمه بزند
  10. ما به تهیهترازنامه‌ی شخصی خود ادامه دادیم و هرگاه در اشتباه بودیم سریعًا به آن اقرار کردیم
  11. ما از راه دعا و مراقبه خواهان ارتقاء رابطه آگاهانه خود با خداوند، بدان گونه که او را درک می‌کردیم شده و فقط جویای آگاهی از اراده او برای خود و قدرت اجرایی اش شدیم
  12. با بیداری روحانی حاصل از برداشتن این قدم‌ها، ما کوشیدیم این پیام را به معتادان برسانیم و این اصول را در تمام امور زندگی خود به اجرا در آوریم.

سنت های ۱۲ گانه

دوازده سنت رهنمودهایی هستند که اعضای یک انجمن گمنام را متحد کرده و از آن در برابر تغییر و تحریف محافظت می نمایند. این سنتها درسال ۱۹۴۶ و پس از مشکلات فراوانی که انجمن الکلی های گمنام را تهدید به نابودی می کرد به وجود آمدند. اختلافاتی بین اعضای اصلی در مسائلی از قبیل : شرایط عضویت، استقلال گروه ها، یگانه بودن هدف، تأیید سازمان های دیگر، حرفه ای بودن، مباحث اجتماعی و گمنامی بوجود آمده بود، بنیانگذاران انجمن الکلی های گمنام متوجه شدند که ادامه فعالیت این انجمن در گرو پایبندی به یک سری اصول و مقررات می باشد که برای حفظ و پیشبرد اهداف انجمن های گمنام ضروری و حیاتی است. ۱۲ سنت این انجمن به شکل زیر است

  1. منافع مشترک ما باید در رأس قرار گیرند؛ بهبودى شخصى به وحدتمعتادان گمنام بستگى دارد.
  2. در ارتباط با هدف گروه ما، تنها یک مرجع نهایى وجود دارد، خداوندى مهربان که به گونه ای ممکن خود را در وجدان گروه، بیان می کند. رهبران ما فقط خدمت گزاران مورد اعتماد ما مى‌باشند؛ آن ها حکومت نمى‌ کنند.
  3. تنها لازمه عضوّیت، تمایل به قطع مصرف است.
  4. هر گروه ‌باید مستقل باشد به استثناى مواردى که بر گروه‌هاى دیگر وNA درکل اثر بگذارند.
  5. هر گروه فقط یک هدف اصلى دارد، رساندن پیام به معتادى که هنوز در عذاب است.
  6. یک گروهNA هرگز نبایست هیچ مؤسسه مرتبط یا هر سازمان خارجى را تأیید ویا درآنها سرمایه‌گذارى کند، یا نام NA را به آن ها عاریت دهد، مبادا که مسائل مالى، ملکى و شهرت، ما را از هدف اصلى خود منحرف سازد.
  7. هر گروهNA مى‌بایست کاملاً متکى به خود باشد و کمکى از خارج دریافت نکند.
  8. معتادان‌ گمنام باید همیشه غیر حرفه‌اى باقى بماند، امّا مراکز خدماتى ما مى‌توانند کارمندان مخصوصى استخدام کنند.
  9. NA تحت این عنوان، هرگز نباید سازماندهى شود؛ امّا مى‌توانیم هیأت هاى خدماتى یا کمیته‌هایى تشکیل دهیم که مستقیماً در برابر کسانى که به آن ها خدمت مى‌کنند، مسئول باشند.
  10. معتادان‌گمنام، هیچ عقیده‌اى در مورد مسائل خارجى ندارد و نامNA هرگز نباید به مباحث اجتماعى کشانده شود.
  11. خط مشى روابط عمومى ما بنا بر اصل جاذبه است و نه تبلیغ، ما لازم است همیشه گمنامى شخصى خود را در سطح مطبوعات، رادیو و تلویزیون حفظ کنیم.
  12. گمنامى، اساس روحانى تمام سنت‌هاى ما است و همیشه یادآور این است که اصول انجمن را به شخصیت‌ها ترجیح دهیم.[۴]

لینک های مفید

وب‌سایت انجمن الکلی‌های گمنام: http://www.aa.org/

برخی گروه هایی که با اصول ۱۲ قدم فعالیت می کنند: https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_twelve-step_groups

” همراه” کتاب، مقاله و اطلاعات مفیدی را گردآوری کرده است: http://hamrah.co/

۱- https://en.wikipedia.org/wiki/Narcotics_Anonymous

۲- http://www.na.org/?ID=PR-index

۳- http://NAiran.org/Aboutus1.asp

۴-http://hamrah.co/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA/%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%86%D8%AA/